ശാന്തമായ ഒരു നവംബർ പ്രഭാതത്തിൽ എന്റെ മകൻ ഷിബു എന്നോട് ചോദിച്ചു, "നിങ്ങൾ വളർന്നപ്പോൾ ഏറ്റെടുത്തിരുന്ന ഫാഷനുകൾ ഏതൊക്കെയാണ്?" അതൊരു ലളിതമായ ചോദ്യമായിരുന്നെങ്കിലും എന്നിൽ അതൊരു ആഴത്തിലുള്ള ചിന്തയ്ക്ക് തിരികൊളുത്തി. 'ഫാഷൻ' എന്ന ആ ചെറിയ വാക്ക് നമ്മൾ സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ്, എന്നാൽ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥമെന്താണെന്ന് നമ്മൾ വിരളമായി മാത്രമേ ചിന്തിക്കാറുള്ളൂ.

ഓക്സ്ഫോർഡ് ലാംഗ്വേജ് നിഘണ്ടു പ്രകാരം, ഒരു ഫാഷൻ (fad) എന്നാൽ ഒരു കാര്യത്തോടുള്ള താൽക്കാലികവും പലപ്പോഴും തീവ്രവുമായ ഒരാവേശം, അത് അതിവേഗം പടരുകയും അതേ വേഗത്തിൽ തന്നെ മങ്ങിപ്പോവുകയും ചെയ്യുന്നു. പുതിയ ഫാഷനുകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു, തിളങ്ങുന്നു, അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. ഫാഷനുകളെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചപ്പോൾ സ്വാഭാവികമായും എന്റെ മനസ്സ് അന്നത്തെയും ഇന്നത്തെയും കാര്യങ്ങളിലേക്കും, അവയ്ക്കിടയിലുള്ള നീണ്ട യാത്രയിലേക്കും പോയി.

 "അന്നത്തെയും ഇന്നത്തെയും" യഥാർത്ഥ അർത്ഥം
വർഷങ്ങളായി, ജീവിതം എങ്ങനെ വിവിധ കാലഘട്ടങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് എനിക്കൊരു ബോധ്യമുണ്ട്. "അന്നത്തെയും ഇന്നത്തെയും" എന്ന പ്രയോഗം ഓർമ്മയെ ഇന്നത്തെ നിമിഷവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരുതരം പാലമാണ്. പഴയ കഥകൾ പതിയെ തിരിച്ചെത്തി നമ്മൾ ആരായിരുന്നു എന്നും, എത്ര ദൂരം സഞ്ചരിച്ചു എന്നും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന മൃദലമായ ഒരിടമാണത്. ഷിബുവിന്റെ ചോദ്യം എന്നെ പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് പിന്നിലേക്ക്, ഇന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലുള്ള എന്റെ യുവത്വത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. അക്കാലത്ത് ജീവിതം കൂടുതൽ ലളിതമായിരുന്നു, കൈവശമുള്ള വസ്തുക്കൾ കുറവായിരുന്നു, സന്തോഷങ്ങൾ ചെറുതായിരുന്നെങ്കിലും അവ വലുതായി അനുഭവപ്പെട്ടു.

ലളിതമായ കാലത്തെ ലളിതമായ ഫാഷനുകൾ
അന്ന് നമ്മൾ 'ഫാഷൻ' എന്ന വാക്ക് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നില്ലെങ്കിലും, തീർച്ചയായും നമുക്കവ ഉണ്ടായിരുന്നു. നമ്മുടെ ദിനങ്ങൾക്ക് നിറം നൽകിയിരുന്ന ചെറിയ ട്രെൻഡുകളും ക്ഷണികമായ സന്തോഷങ്ങളുമായിരുന്നു അവ.

സ്റ്റാമ്പ് ശേഖരണം
ഒരു സ്കൂൾ കുട്ടിയായിരിക്കുമ്പോൾ എന്റെ ആദ്യത്തെ ഫാഷനുകളിൽ ഒന്ന് തപാൽ സ്റ്റാമ്പുകൾ, പ്രധാനമായും ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാമ്പുകൾ ശേഖരിക്കുന്നതായിരുന്നു. പുതിയ ലക്കങ്ങൾ അപൂർവ്വമായിരുന്നു, അവ വാങ്ങുക പലപ്പോഴും അസാധ്യവുമായിരുന്നു. ഒരു വിദേശ സ്റ്റാമ്പ് എന്നത് കൈയെത്താത്ത ഒരു നിധിയായിരുന്നു. ഇന്നത്തെ കുട്ടികൾ സ്പോർട്സ് കാർഡുകൾ കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്നതുപോലെ ഞാനും എന്റെ കൂട്ടുകാരും സ്റ്റാമ്പുകൾ കൈമാറി. എന്റെ ചെറിയ തപാൽ സ്റ്റാമ്പ് ആൽബം അത്ഭുതങ്ങളുടെ ഒരു നിധിപ്പെട്ടി പോലെ തോന്നി. ഇപ്പോൾ തിരിഞ്ഞുനോക്കുമ്പോൾ അത് കുട്ടിക്കളിയായി തോന്നാം, എങ്കിലും അത് നൽകിയ സന്തോഷം യാഥാർത്ഥ്യവും അവിസ്മരണീയവുമായിരുന്നു.

ഫൗണ്ടൻ പേനയുടെ അഭിമാനം
പിന്നീട് ഫൗണ്ടൻ പേനകളോടുള്ള ഭ്രമം വന്നു. പച്ച നിറമുള്ള ബോഡിയും സ്വർണ്ണ നിറമുള്ള അടപ്പുമുള്ള ഒരെണ്ണം സ്വന്തമാക്കുന്നത് അഭിമാനത്തിന്റെ അടയാളമായിരുന്നു. എന്റെ മിഡിൽ സ്കൂൾ കാലഘട്ടത്തിൽ എനിക്ക് കിട്ടിയ, 'പിരമിഡ്' എന്ന് പേരുള്ള എന്റെ ആദ്യത്തെ ഇങ്ക് പേന ഞാൻ ഇപ്പോഴും ഓർക്കുന്നു. ആ പേന കൊണ്ടാണ് ഞാൻ എന്റെ ആദ്യത്തെ ഉപന്യാസങ്ങളും കത്തുകളും എഴുതിയത്. ഇന്ന്, ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിൽ, ബോൾപോയിന്റ് പേനകളും മറ്റ് ഗാഡ്‌ജെറ്റുകളും ഉള്ളപ്പോൾ, പേനയിൽ മഷി നിറയ്ക്കുന്ന ആശയം പഴഞ്ചനായി തോന്നാം, എങ്കിലും ആ ഓർമ്മ ഇപ്പോഴും ഊഷ്മളമായി നിലനിൽക്കുന്നു.

റേഡിയോ സംഗീതത്തിന്റെ മാന്ത്രികത
സംഗീത ഫാഷനുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. സ്ട്രീമിംഗ് ആപ്പുകൾക്കും വയർലെസ് ഹെഡ്‌ഫോണുകൾക്കും വളരെ മുൻപ്, ഞങ്ങൾ റേഡിയോയെ വിലമതിച്ചു. ഒരു മലയാളം അല്ലെങ്കിൽ ഹിന്ദി പാട്ട് വരുമ്പോഴെല്ലാം, ഒരു വിശുദ്ധ നിമിഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതുപോലെ ഞാനും കൂട്ടുകാരും അത് കേട്ടിരുന്നു. സംഗീതം ആസ്വദിക്കാനുള്ള ഒരു ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള മാർഗ്ഗമായിരുന്നു അത്, പക്ഷേ ഞങ്ങൾക്ക് അത് മാന്ത്രികമായിരുന്നു.

വസ്ത്രധാരണ ഫാഷനുകളിലെ മാറ്റങ്ങൾ: അന്നത്തെയും ഇന്നത്തെയും
എന്റെ കുട്ടിക്കാലത്തും യുവത്വത്തിലും വസ്ത്രധാരണ രീതികളിൽ ശ്രദ്ധേയമായ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. അന്നൊക്കെ ഹൈസ്കൂളിൽ പോലും ആരും പാന്റ്സ് ധരിച്ചിരുന്നില്ല. മുണ്ട്, കൈലി, ലുങ്കി, സാരി തുടങ്ങിയ പരമ്പരാഗത വസ്ത്രങ്ങൾ കേരളത്തിലെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. ഈ വസ്ത്രങ്ങൾ വെറും തുണികളായിരുന്നില്ല; അവ നമ്മുടെ പൈതൃകത്തിന്റെ ഭാഗമായി ബഹുമാനിക്കപ്പെടുകയും വാത്സല്യത്തോടെ കാണുകയും ചെയ്തിരുന്ന സാംസ്കാരിക ചിഹ്നങ്ങളായിരുന്നു. ഉത്തരേന്ത്യയിലും ധോത്തി ധരിക്കുന്നത് അഭിമാനത്തോടെയാണ് കണ്ടിരുന്നത്, നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള പാരമ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രതിബദ്ധതയുടെ വ്യക്തമായ പ്രകടനമായിരുന്നു അത്.

ഇന്ന്, ഈ പരമ്പരാഗത വസ്ത്രങ്ങളിൽ മിക്കവയും യുവതലമുറയിൽ നിന്ന് ഏതാണ്ട് അപ്രത്യക്ഷമായിരിക്കുന്നു. പാന്റ്‌സ് കൂടുതൽ സൗകര്യപ്രദവും ഫാഷനുമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പായി മാറി. മുൻകാലങ്ങളിൽ, കീറിയതോ അല്ലെങ്കിൽ ഓട്ട വീണതോ ആയ പാന്റ്സ് ധരിക്കുന്നത് നാണക്കേടായി കണക്കാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ, കീറിയതും പഴകിയതുമായ പാന്റ്സുകൾ ഫാഷൻ സ്റ്റേറ്റ്‌മെന്റുകളായി ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരിക്കൽ ശരീരം മറയ്ക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത് പലപ്പോഴും ഇപ്പോൾ അത് തുറന്നുകാണിക്കാനുള്ള ഒരു വഴിയായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

 അന്നത്തെയും ഇന്നത്തെയും: ഒരു താങ്ക്സ്ഗിവിംഗ് ഓർമ്മ
അമേരിക്കയിലെ എന്റെ ആദ്യത്തെ താങ്ക്സ്ഗിവിംഗ്, 1971 നവംബർ 25, അന്നത്തെയും ഇന്നത്തെയും കാര്യങ്ങൾ നമ്മുടെ ജീവിതത്തെ എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു എന്നതിന്റെ ശക്തമായ ഒരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലായി നിലനിൽക്കുന്നു. അന്ന്, എല്ലാം പുതിയതായിരുന്നു: രാജ്യവും, സംസ്കാരവും, ഭക്ഷണവും, ഞാൻ ആദ്യമായി കണ്ട നന്ദിയുടെ ആത്മാവും.

ഇന്ന്, താങ്ക്സ്ഗിവിംഗിന് കൂടുതൽ ആഴത്തിലുള്ള അർത്ഥമുണ്ട്. ഞാൻ ജീവിച്ച യാത്രയെയും, ഞാൻ കണ്ടെത്തിയ സമൂഹത്തെയും, വർഷങ്ങളായി ശേഖരിച്ച അനുഗ്രഹങ്ങളെയും അത് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. "അന്ന്" അത് കണ്ടെത്തലിനെക്കുറിച്ചായിരുന്നു; "ഇന്ന്" അത് സ്വന്തമായിരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ്.

 ഇന്നത്തെ ഫാഷനുകൾ: വേഗമേറിയതും ഹ്രസ്വമായതും
ഞാൻ ഈ ഓർമ്മകൾ ഷിബുവുമായി പങ്കുവെച്ചപ്പോൾ, അവൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു, "ഡാഡ്, കാലം ശരിക്കും മാറിപ്പോയി." അവന്റെ വാക്കുകൾ ശരിയായിരുന്നു. ഇന്നത്തെ ഫാഷനുകൾ: ഫോണുകൾ, ഗെയിമിംഗ് കൺസോളുകൾ, സോഷ്യൽ മീഡിയ ട്രെൻഡുകൾ, എല്ലാം ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിലോ മാസങ്ങൾക്കുള്ളിലോ വരികയും അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇപ്പോൾ ഒരു റിസ്റ്  വാച്ചിൽ പോലും നൂറുകണക്കിന് പ്രവർത്തനങ്ങളുണ്ട്. എന്റെ യുവത്വത്തിൽ, ഒരു റിസ്റ്  വാച്ച് സമയം മാത്രമേ പറഞ്ഞിരുന്നുള്ളൂ, അതുതന്നെ ധാരാളമായിരുന്നു.

മാറ്റമില്ലാതെ നിലനിൽക്കുന്നത്
എല്ലാ മാറ്റങ്ങൾക്കിടയിലും, ഒരു സത്യം നിലനിൽക്കുന്നു: പഴയതോ പുതിയതോ ആകട്ടെ, ഓരോ ഫാഷനും പിന്നിൽ ഒരു ലളിതമായ മനുഷ്യന്റെ ആഗ്രഹമുണ്ട്: ഒന്നായിരിക്കാൻ, സന്തോഷം കണ്ടെത്താൻ, നമ്മൾ വളരുമ്പോൾ നമ്മെത്തന്നെ പ്രകടിപ്പിക്കാൻ. എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ഈ ചെറിയ ഫാഷനുകൾ ഓർമ്മിക്കുന്നത് ഞാൻ അന്നായിരുന്ന കുട്ടിയെയും ഇന്ന് ഞാൻ ആയിരിക്കുന്ന മനുഷ്യനെയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഓരോ തലമുറയ്ക്കും അതിന്റേതായ താൽക്കാലിക ട്രെൻഡുകളും, സന്തോഷ നിമിഷങ്ങളും, പറയാൻ കൊള്ളുന്ന കഥകളും ഉണ്ട്.

നമ്മുടെ കുട്ടികൾ, ആ നവംബർ പ്രഭാതത്തിൽ ഷിബു ചെയ്തതുപോലെ, നമ്മളോട് ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുമ്പോൾ, അവർ നമ്മളുടെ അന്നത്തെ കാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് അവരുടെ ഇന്നത്തേക്ക് ഒരു പാലം നിർമ്മിക്കാൻ നമ്മെ ക്ഷണിക്കുകയാണ്. ആ പാലത്തിലൂടെയാണ് നമ്മുടെ കുടുംബ കഥകൾ രൂപപ്പെടുന്നത്. അവിടെയാണ് ഓർമ്മ പൈതൃകമായി മാറുന്നത്.

സി. വി. സാമുവൽ, ഡിട്രോയിറ്റ്, മിഷിഗൺ